In dit artikel wordt besproken wat veiligheidslichtlijsten, ook wel safety light curtains of veiligheidslichtschermen genoemd, zijn en hoe deze gebruikt worden voor de naleving en bevordering van de machineveiligheid.

Wat is machineveiligheid?

Machineveiligheid is het wegnemen en managen van risico’s die veroorzaakt kunnen worden door een machine. De risico’s bij deze machines kunnen in alle fasen van het productieproces aanwezig zijn. Machineveiligheid heeft dus betrekking op risico’s vóór, tijdens en na de productie. Deze risico’s beperken zich niet tot lichamelijk letsel maar ook minder directe gevaren met grote gevolgen zoals de beschadiging van werkplaatsen.

Hoe wordt machineveiligheid bepaald en nagestreefd? Aan de hand van veiligheidsnormen voldoen bedrijven aan de nodige veiligheid voor productieprocessen en personeel. Machineveiligheid omvat, maar is niet beperkt tot, de volgende veiligheidsnormen:

  • EN 61496-1: Machineveiligheid – Aanrakingsvrije elektrische beveiligingsinrichtingen
  • EN 13849: Veiligheid van machines – Veiligheidsgerelateerde delen van besturingssystemen
  • EN 61508: Functionele veiligheid van elektrische/elektronische/programmeerbare elektronische systemen verbandhoudend met veiligheid

LET OP! Machineveiligheid en alle verwante zaken moeten plaatsvinden onder supervisie van een bevoegde. Alle informatie in dit artikel is slechts informatief van aard.

Veiligheidslichtschermen voor zonebeveiliging

Veiligheidslichtschermen of safety light curtains zijn veiligheidscomponenten die helpen bij het voorkomen van lichamelijk letsel veroorzaakt door machines. Zo een lichtscherm bestaat altijd uit een zender en een ontvanger. Deze zijn behuisd in een langwerpig profiel.

De zender en ontvanger worden tegenover elkaar geïnstalleerd in een toepassing. Hierdoor kunnen de diodes in de zender een rechtstreekse straal uitzenden naar de ontvangende fotoreceptoren in de ontvanger. Zo ontstaat er tussen de zender en de ontvanger een wand van licht dat gevormd wordt door parallelle stralen. Wanneer een persoon deze passeert zorgt dit voor een signaal naar de machines om deze onmiddellijk uit te schakelen. Door deze functionaliteit worden de veiligheidslichtschermen vaak gebruikt op locaties waar mens en machine naast elkaar werken.

Muting, blanking en cascade

Met behulp van een controller of veiligheidsrelais kan gebruik gemaakt worden van muting en blanking. Muting, of letterlijk dempen, is het tijdelijk uitschakelen van een deel van de diodes in een veiligheidslichtscherm. Hiermee voorkomt men dat de machine onnodig stopt door detectie van objecten die mogen passeren. Dit is handig voor regelmatig passerende autonome voertuigen met een vaste hoogte.

Blanking is het permanent uitschakelen van een deel van de diodes in een veiligheidslichtscherm. Dit is handig wanneer passerende veilige objecten permanent genegeerd moeten worden. Denk hierbij aan dozen over een lopende band met een vaste hoogte.

Tot slot is het mogelijk om meerdere veiligheidslichtschermen horizontaal in een serie op te stellen. Het resultaat is een lange wand van parallelle verticale lichtbundels om een breder gebied te beveiligen. De naam van deze toepassing van safety light curtains is een cascade-opstelling.

Deurvergrendelingen voor veilige toetreding

Veiligheidslichtschermen zijn bruikbaar in productieprocessen en zones waar mens en machine samenwerken. Waar dit niet mogelijk is kan er gebruik gemaakt worden van deurvergrendelingen. Een andere benaming is trapped key interlocks. Dit zijn veiligheidscomponenten die het onmogelijk maken om een gevaarlijke zone te betreden tijdens het opereren van de machine.

De vergrendelingen kunnen worden gemonteerd op deuren van ruimten, op machines zelf en kleppen. De vergrendelingen zijn uitgerust met gepersonaliseerde sloten en sleutels. De sloten kunnen alleen ontgrendeld of vergrendeld worden wanneer alle sleutels aanwezig zijn in het vergrendelsysteem.

Machineveiligheid Key for Haake HST Trapped Key Interlock Systems

Op deze manier kan onveilige toegang tot machines, ruimten en buizen worden voorkomen. Bevoegden zoals monteurs treden zo alleen binnen wanneer de sleutels zijn verwijderd en de machines volledig gestopt. Deze kunnen dan ook alleen worden herstart met het terugbrengen van alle sleutels.

Schakelmatten, schakellijsten en schakelbumpers: voorkom impact

Een ongeluk kan zich buiten je gezichtsveld voordoen of zonder jouw besef naderen. In dat geval zijn er verschillende componenten voor de machineveiligheid om hier een verschil te maken. Hieronder te verstaan zijn dat schakelmatten, schakellijsten en schakelbumpers. Deze componenten verschillen met eerder genoemde veiligheidslichtschermen en deurvergrendelingen. Schakelmatten, schakelmatten en schakelbumpers voorkomen direct contact en een impact met een gevaarlijke machine.

Schakelmatten

Machineveiligheid met behulp van schakelmatten

Schakelmatten kunnen op maat worden ontworpen, omdat iedere toepassing net anders is. Deze matten worden in de buurt en om een gevaarlijke machine heen geplaatst. Hierdoor wordt de directe omgeving van de machine veiliger gemaakt voor medewerkers die zich bewust of onbewust tot dit gebied begeven.

De schakelmatten zijn van binnen voorzien van ineenlopende magnetische schakels. Wanneer er iemand op deze mat gaat staan zorgt die druk ervoor dat de schakels elkaar loslaten. Met het los raken wordt de stroomkring onderbroken waardoor de machine tot stilstand wordt gebracht.

Schakellijsten

Schakellijsten voor machineveiligheid

Schakellijsten zijn ook verkrijgbaar met maatwerk. Dit zijn lange rubberen profielen met magnetische schakels aan de binnenkant. Aan de onderzijde van het rubberen profiel is een RVS montageplaat bevestigd waar ook de aansluitkabel doorheen is geleid. 

De schakellijsten worden toegepast op locaties en punten binnen het productieproces waar knellingen kunnen optreden. Denk hierbij aan industriële deuren die verticaal sluiten of machine onderdelen waar bijvoorbeeld handen tussen kunnen komen. Bij impact wordt de magnetische schakel geopend en daarmee ook de stroomkring waardoor de machine of de deur stilgelegd wordt.

Schakelbumpers

Machineveiligheid met schakelbumpers

Schakelbumpers zijn blokken schuim die net zoals de schakellijsten en -matten voorzien zijn van een magnetische schakel. De schakelbumpers worden veelal gebruikt op zware hangardeuren, theaterpodia en AGV’s

Door de schakelbumpers wordt de remweg uitgebreid en daarmee gevaarlijke impact voorkomen. Bij contact met de bumper wordt de interne schakelketting geopend. Hiermee wordt de stroomvoorziening naar de machinerie tijdig onderbroken en daarmee alles stilgelegd.   

Direct hulp van een expert

Onze medewerkers staan in de startblokken om je te voorzien van het beste advies. Vul het contactformulier in en omschrijf je gewenste toepassing zo gedetailleerd mogelijk! Onze experts gaan meteen aan de slag.

Productspecialist